Op Koningsdag duikt het overal op: een klein glaasje met een fel oranje drankje. Oranjebitter hoort bij 27 april zoals oranje slingers bij de straat. Maar wat is het eigenlijk, en waar komt de gewoonte vandaan om het juist op deze dag te drinken?
In dit artikel lees je wat oranjebitter is, hoe het zijn band met het koningshuis kreeg en welke rol het speelt op Koningsdag. Een waarschuwing vooraf: oranjebitter is en blijft sterke drank, dus geniet met mate.
Wat is oranjebitter?
Oranjebitter is een likeur met een kruidige, licht bittere smaak en een opvallende oranje kleur. De precieze samenstelling verschilt per merk en recept, maar vaak zitten er kruiden en sinaasappel- of andere citrustonen in. Het wordt meestal puur gedronken, koud, uit een klein glaasje.
De oranje kleur is natuurlijk geen toeval. Die maakt het drankje tot een visueel symbool dat perfect past bij een dag waarop heel Nederland in het oranje gaat. Smaak en kleur samen maken oranjebitter tot een typisch gelegenheidsdrankje.
De band met het koningshuis
De naam zegt het al: oranjebitter is verbonden met het huis Oranje-Nassau. Het drinken van een 'oranje' drankje bij koninklijke gelegenheden is een gewoonte die al lang bestaat. Het is een laagdrempelige, gezellige manier om feestelijk stil te staan bij het koningshuis.
Door de jaren heen is oranjebitter zo sterk met Koningsdag — en daarvoor Koninginnedag — verbonden geraakt dat veel mensen het de rest van het jaar nauwelijks tegenkomen. Het is bij uitstek een drankje voor één dag, wat het juist op 27 april extra feestelijk maakt.
Oranjebitter op Koningsdag
Op Koningsdag wordt oranjebitter op allerlei plekken geschonken: thuis bij een toost, op straat bij buurtfeesten en in de horeca. Vaak hoort er een klein ritueel bij — een gezamenlijk glaasje heffen op de koning, op het feest of gewoon op de gezelligheid.
Het hoort bij een breder rijtje van dingen die je vooral op deze dag tegenkomt: de oranje tompoes, oranje versiering en oranje kleding. Samen vormen ze de zintuiglijke kant van Koningsdag. Over dat gebakje lees je meer in De oranje tompoes, en over de kleur zelf in Waarom draagt heel Nederland oranje?.
Met mate genieten
Hoe gezellig ook, oranjebitter is sterke drank. Op een lange feestdag, vaak buiten en in de zon, is het verstandig om bewust met alcohol om te gaan. Drink water tussendoor, eet voldoende en houd in de gaten hoeveel je op hebt.
Gemeenten letten op Koningsdag extra op overmatig alcoholgebruik en de overlast die daarbij hoort. Een glaasje oranjebitter hoort bij de traditie; de dag draait uiteindelijk om de sfeer, niet om de drank. Zo blijft het voor jou en voor de mensen om je heen een leuke dag.